بررسی اجمالی
یائسگی زمانی است که سیکل های قاعدگی به پایان می رسد. این وضعیت پس از گذشت ۱۲ ماه بدون قاعدگی تشخیص داده می شود. یائسگی ممکن است در ۴۰ یا ۵۰ سالگی اتفاق بیفتد ، اما میانگین سنی آن ۵۱ سالگی است.
یائسگی یک روند بیولوژیکی طبیعی است. اما علائم جسمی مانند گرگرفتگی و علائم روحی یائسگی ممکن است خواب را مختل کند ، انرژی را کاهش دهد یا بر سلامت روحی تأثیر بگذارد. برای این مشکلات چندین درمان موثر از تعدیل سبک زندگی گرفته تا هورمون درمانی وجود دارد.
علائم
در ماهها یا سالهای منتهی به یائسگی (perenenopause) ، ممکن است این علائم و نشانه ها را تجربه کنید:
- پریودهای نامنظم
- خشکی واژن
- گرگرفتگی
- لرز
- تعریق های شبانه
- مشکلات خواب
- تغییرات خلق و خوی
- افزایش وزن و کاهش متابولیسم
- کم پشتی مو و خشکی پوست
- از دست رفتن پری پستان ها
علائم ، از جمله تغییر در قاعدگی ، برای هر زن متفاوت است. به احتمال زیاد ، قبل از پایان دوره های قاعدگی ، برخی بی نظمی ها را تجربه خواهید کرد.
جا انداختن دوره های قاعدگی در دوران پره منوپوز شایع و مورد انتظار است. غالباً ، دوره های قاعدگی یک ماه را جا می افتند و برمی گردند ، یا چندین ماه جا می افتد و سپس برای چند ماه دوباره دوره های ماهانه شروع می شود. دوره ها معمولاً در چرخه های کوتاه تری اتفاق می افتند ، بنابراین به هم نزدیکترند. با وجود پریودهای نامنظم ، بارداری امکان پذیر است. اگر یک قاعدگی را جا افتاد اما مطمئن نیستید که دوره یائسگی را شروع کرده اید ، یک آزمایش بارداری انجام دهید.
چه موقع به پزشک مراجعه کنیم
برای مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه و هر گونه نگرانی پزشکی ، ویزیت های منظم توسط پزشک خود را داشته باشید. این ویزیت ها را در دوران یائسگی و بعد از آن ادامه دهید.
مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه با افزایش سن ممکن است شامل آزمایش های غربالگری بهداشتی توصیه شده ، مانند کولونوسکوپی ، ماموگرافی و غربالگری تری گلیسیرید باشد. پزشک ممکن است آزمایشات و معاینات دیگری را نیز توصیه کند ، از جمله آزمایش تیروئید در صورت سابقه و معاینه پستان و لگن.
اگر بعد از یائسگی خونریزی از واژن خود دارید ، همیشه به دنبال مشاوره پزشکی باشید.
علل
یائسگی می تواند ناشی از موارد زیر باشد:
- کاهش طبیعی هورمون های تولید مثل. با نزدیک شدن به اواخر دهه ۳۰ ، تخمدان ها شروع به تولید استروژن و پروژسترون کمتری می کنند – هورمون هایی که قاعدگی را تنظیم می کنند – و قدرت باروری شما کاهش می یابد. در ۴۰ سالگی ممکن است دوره های قاعدگی شما طولانی تر یا کوتاهتر ، سنگین تر یا سبک تر و بیشتر یا کمتر تکرار شود ، تا اینکه در نهایت – به طور متوسط در ۵۱ سالگی – تخمدان ها تولید تخمک را متوقف می کنند و دیگر پریود نمی شوید.
- هیسترکتومی. جراحی رحم که رحم شما را از بین می برد اما تخمدان شما را از بین نمی برد ، معمولاً یائسگی فوری ایجاد نمی کند. اگرچه دیگر پریود نمی شوید ، تخمدان ها هنوز تخمک آزاد می کنند و استروژن و پروژسترون تولید می کنند. اما جراحی که رحم و تخمدان شما را برداشت می کند (هیسترکتومی کامل و اووفرکتومی دو طرفه) باعث یائسگی فوری می شود. قاعدگی شما بلافاصله متوقف می شود ، و شما احتمالاً گرگرفتگی و سایر علائم یا نشانه های یائسگی را دارید که ممکن است شدید باشد ، زیرا این تغییرات هورمونی به طور ناگهانی رخ می دهد نه به تدریج در طی بیش از چندین سال.
- شیمی درمانی و پرتودرمانی. این روش های درمان سرطان می توانند موجب یائسگی شوند و باعث ایجاد علائمی مانند گرگرفتگی در طی دوره درمانی یا اندکی پس از آن می شوند. توقف قاعدگی (و باروری) به دنبال شیمی درمانی همیشه دائمی نیست ، بنابراین اقدامات کنترل بارداری همچنان ممکن است نیاز باشد تا لحاظ گردد.
- نارسایی اولیه تخمدان. حدود ۱ درصد از زنان قبل از ۴۰ سالگی یائسگی را تجربه می کنند (یائسگی زودرس). یائسگی ممکن است به دلیل نارسایی اولیه تخمدان ( هنگامی که تخمدان شما قادر به تولید سطح طبیعی هورمون های تولید مثل نیست ) ناشی از عوامل ژنتیکی یا بیماری خودایمنی باشد. اما اغلب هیچ علتی نمی توان یافت. برای این زنان ، به منظور محافظت مغز ، قلب و استخوان ها ، حداقل تا سن طبیعی یائسگی ، هورمون درمانی توصیه می شود.
عوارض
پس از یائسگی ، خطر ابتلا به برخی شرایط پزشکی افزایش می یابد. مثالها عبارتند از:
- بیماری قلب و عروق خونی (قلبی عروقی). وقتی سطح استروژن کاهش می یابد ، خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی افزایش می یابد. بیماری های قلبی مهمترین علت مرگ در زنان و همچنین مردان است. بنابراین انجام ورزش منظم ، داشتن رژیم غذایی سالم و حفظ وزن طبیعی بسیار مهم است. از پزشک خود در مورد چگونگی محافظت از قلب خود ، مانند چگونگی کاهش کلسترول یا فشار خون در صورت بالا بودنشان ، راهنمایی بخواهید.
- پوکی استخوان. این وضعیت باعث شکننده و ضعیف شدن استخوان ها می شود و منجر به افزایش احتمال شکستگی می گردد. در طی چند سال اول پس از یائسگی ، ممکن است تراکم استخوان با سرعت زیاد از دست برود و خطر پوکی استخوان افزایش یابد. زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان به خصوص در معرض شکستگی ستون فقرات ، باسن و مچ قرار دارند.
- بی اختیاری ادرار. از آنجا که بافت های واژن و مجرای ادراری خاصیت ارتجاعی خود را از دست می دهند ، ممکن است دچار تکرر ادرار ، ناگهانی و شدیدی شوید ، و به دنبال آن خروج غیر ارادی ادرار (بی اختیاری ادرار) ، یا عدم کنترل ادرار هنگام سرفه ، خندیدن یا فشار بدنی (بی اختیاری استرس) ایجاد گردد. ممکن است بیشتر اوقات عفونت ادراری داشته باشید.
تقویت عضلات کف لگن با تمرینات کگل (Kegel) و استفاده از استروژن موضعی واژن ممکن است به تسکین علائم بی اختیاری کمک کند. هورمون درمانی نیز ممکن است یک گزینه درمانی موثر برای تغییرات سیستم ادراری یائسگی یا تغییرات واژن باشد که می توانند منجر به بی اختیاری ادرار شوند.
- عملکرد جنسی. خشکی واژن در اثر کاهش تولید رطوبت و از بین رفتن قابلیت ارتجاعی می تواند باعث ناراحتی و خونریزی جزئی در هنگام رابطه جنسی شود. همچنین ، کاهش حس ممکن است میل شما به فعالیت جنسی را کاهش دهد (کاهش میل جنسی).
مرطوب کننده ها و روان کننده های واژن بر پایه آب ممکن است کمک کننده باشند. اگر روان کننده واژن کافی نباشد ، بسیاری خانم ها می توانند از درمان موضعی استروژن واژن ، که به صورت کرم ، قرص یا حلقه واژن در دسترس است ، بهره مند شوند.
- افزایش وزن. بسیاری از خانمها در طی دوره یائسگی و بعد از یائسگی وزن اضافه می کنند زیرا متابولیسم کند می شود. در این موارد برای حفظ وزن فعلی ممکن است لازم باشد کمتر بخورید و بیشتر ورزش کنید.
تشخیص
علائم و نشانه های یائسگی خود معمولاً کافی است تا به بیشتر خانم ها گفته شود که مرحله یائسگی را شروع کرده اند. اگر در مورد قاعدگی نامنظم یا گرگرفتگی نگرانی دارید ، با پزشک خود صحبت کنید. در برخی موارد ، ارزیابی های بیشتر ممکن است توصیه شود.
برای تشخیص یائسگی به طور معمول آزمایشی لازم نیست. اما تحت شرایط خاص ، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی سطح موارد زیر توصیه کند:
- هورمون محرک فولیکول (FSH) و استروژن (استرادیول) ، زیرا با بروز یائسگی سطح FSH شما افزایش یافته و سطح استرادیول کاهش می یابد
- هورمون محرک تیروئید (TSH) ، زیرا تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) می تواند علائمی شبیه علائم یائسگی ایجاد کند.
آزمایشات خانگی بدون نسخه برای بررسی میزان FSH در ادرار در دسترس می باشد. این آزمایشات می تواند به شما بگوید که آیا سطح FSH بالا دارید یا خیر، و یا در دوران یائسگی یا پره منوپوز هستید. اما ، از آنجا که سطح FSH در طول چرخه قاعدگی شما افزایش و کاهش می یابد ، آزمایش های FSH خانگی واقعاً نمی توانند تشخیص دهند که شما به طور قطع در مرحله یائسگی هستید یا نه.
درمان
یائسگی نیاز به درمان پزشکی ندارد. در عوض ، درمان ها بر کاهش علائم و نشانه های شما و پیشگیری یا مدیریت بیماری های مزمنی متمرکز است که ممکن است با افزایش سن رخ دهد. درمان ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- هورمون درمانی. استروژن درمانی موثرترین گزینه درمانی برای رفع گرگرفتگی یائسگی است. بسته به سابقه پزشکی شخصی و خانوادگی شما ، پزشک ممکن است استروژن را در کمترین دوز و کوتاهترین زمان مورد نیاز برای تسکین علائم برای شما تجویز کند. اگر هنوز رحم خود را دارید ، علاوه بر استروژن به پروژستین نیز نیاز خواهید داشت. استروژن همچنین به جلوگیری از تحلیل رفتن استخوان کمک می کند. استفاده طولانی مدت از هورمون درمانی ممکن است برخی خطرات قلبی عروقی و سرطان پستان را به همراه داشته باشد ، اما شروع هورمون ها در حدود زمان یائسگی مزایایی را برای برخی از زنان نشان داده است. شما و پزشک در مورد مزایا و خطرات هورمون درمانی و اینکه آیا انتخاب مطمئنی برای شماست باید مشاوره داشته باشید.
- استروژن واژنی. برای از بین بردن خشکی واژن ، می توان استروژن را مستقیماً به واژن با استفاده از کرم ، قرص یا حلقه واژن رساند. این روش درمانی فقط مقدار کمی استروژن آزاد می کند که توسط بافت های واژن جذب می شود. این می تواند به رفع خشکی واژن ، ناراحتی هنگام مقاربت و برخی علائم ادراری کمک کند.
- داروهای ضد افسردگی با دوز کم. داروهای ضد افسردگی خاص مربوط به یک گروه دارویی به نام مهارکننده های انتخابی جذب مجدد سروتونین (SSRI) ممکن است گرگرفتگی یائسگی را کاهش دهد. داروی ضد افسردگی با دوز کم برای کنترل گرگرفتگی ممکن است برای زنانی که به دلایل سلامتی نمی توانند استروژن مصرف کنند یا برای زنانی که برای اختلال خلقی به داروی ضد افسردگی نیاز دارند ، مفید باشد.
- گاباپنتین. گاباپنتین برای درمان تشنج تایید شده است ، اما علاوه بر این نشان داده شده است که به کاهش گرگرفتگی کمک می کند. این دارو در زنانی که نمی توانند از استروژن درمانی استفاده کنند و در کسانی که گرگرفتگی شبانه دارند نیز مفید است.
- کلونیدین. کلونیدین ، یک قرص یا پچی است که به طور معمول برای درمان فشار خون بالا استفاده می شود. این دارو ممکن است تا حدی گرگرفتگی را تسکین دهد.
- داروهایی برای پیشگیری یا درمان پوکی استخوان. بسته به نیازهای فردی ، پزشکان ممکن است داروهایی را برای پیشگیری یا درمان پوکی استخوان توصیه کنند. بدین منظور چندین دارو در دسترس است که به کاهش از دست دادن استخوان و خطر شکستگی کمک می کند. ممکن است پزشک برای تقویت استخوان ها مکمل های ویتامین D تجویز کند.
قبل از تصمیم گیری در مورد هر نوع روش درمانی ، با پزشک خود در مورد گزینه های خود و خطرات و مزایای هر یک صحبت کنید. گزینه های خود را سالانه با پزشک خود به روز کنید ، زیرا ممکن است نیازها و گزینه های درمانی شما تغییر کند.
شیوه زندگی و درمان های خانگی
خوشبختانه بسیاری از علائم و نشانه های مربوط به یائسگی موقتی هستند. برای کمک به کاهش یا جلوگیری از تأثیرات آنها ، این مراحل را انجام دهید:
- گرگرفتگی ها را خنک کنید. لایه لایه لباس بپوشید (تا بتوانید در صورت لزوم لباس کم کنید)، یک لیوان آب سرد بنوشید یا جایی خنک تر بروید. سعی کنید مشخص کنید چه چیزهایی باعث گرگرفتگی شما می شود. برای بسیاری از زنان ، مواد محرک ممکن است شامل نوشیدنی های گرم ، کافئین ، غذاهای پرادویه ، الکل ، استرس ، هوای گرم و حتی یک اتاق گرم باشد.
- کاهش ناراحتی واژن. از روان کننده های واژینال بدون نسخه بر پایه آ ب، ژله ، روان کننده های بر پایه سیلیکونی یا مرطوب کننده ها استفاده کنید. محصولی را انتخاب کنید که حاوی گلیسیرین نباشد، چون باعث سوزش یا تحریک در زنانی می شود که به این ماده شیمیایی حساس هستند. همچنین فعال بودن از لحاظ جنسی به افزایش جریان خون در واژن کمک می کند.
- خواب کافی. از مصرف کافئین خودداری کنید ، زیرا خوابیدن را دشوار می کند و از نوشیدن زیاد الکل که باعث بی خوابی می شود خودداری کنید. در طول روز ورزش کنید ، اگرچه قبل از خواب درست نیست. اگر گرگرفتگی خواب شما را آشفته می کند ، ممکن است لازم باشد قبل از رفتن به بستر راهی برای کنترل آن پیدا کنید.
- تکنیک های آرامش بخش را تمرین کنید. تکنیک هایی مانند تنفس عمیق ، تنفس هدایت شده ، ماساژ و آرامش عضلانی پیش رونده ممکن است در رفع علائم یائسگی کمک کنند. می توانید تعدادی کتاب ، سی دی و پیشنهادات آنلاین در مورد تمرینات مختلف آرامش بخش در اینترنت پیدا کنید.
- کف لگن خود را تقویت کنید. تمرینات عضلانی کف لگن که به آن تمرینات کگل (Kegel) گفته می شود ، می تواند برخی اشکال بی اختیاری ادرار را بهبود بخشد.
- رژیم متعادل داشته باشید. رژیم باید شامل انواع میوه ها ، سبزیجات و غلات سبوس دار باشد. چربی ها ، روغن ها و قندهای اشباع شده را محدود کنید. در صورت نیاز به مکمل های کلسیم یا ویتامین D برای تأمین نیازهای روزانه از پزشک خود بپرسید.
- سیگار نکشید. سیگار کشیدن خطر ابتلا به بیماری های قلبی ، سکته ، پوکی استخوان ، سرطان و طیف وسیعی از مشکلات سلامتی را افزایش می دهد. همچنین ممکن است گرگرفتگی را افزایش داده و یائسگی زودرس ایجاد کند.
- به طور منظم ورزش کنید. برای محافظت در برابر بیماری های قلبی ، دیابت ، پوکی استخوان و سایر شرایط مرتبط با پیری سعی کنید در بیشتر روزها فعالیت بدنی یا ورزش منظم داشته باشید.
طب جایگزین (مکمل)
تعداد زیادی رویکرد در جهت کمک به مدیریت علائم یائسگی مطرح شده اند ، اما تعداد کمی از آنها شواهد علمی برای حمایت از ادعاهای خود را دارند. برخی از درمانهای مکمل و جایگزینی که مورد مطالعه قرار گرفته اند یا در حال مطالعه هستند عبارتند از:
- استروژن های گیاهی (فیتواستروژن ها). این استروژن ها به طور طبیعی در برخی غذاها وجود دارند. دو نوع اصلی فیتواستروژن وجود دارد، ایزوفلاون ها و لیگنانها. ایزوفلاون ها در دانه سویا ، عدس ، نخود و سایر سبزیجات یافت می شود. لیگنان ها در بذر کتان ، غلات کامل و برخی از میوه ها و سبزیجات وجود دارد.
اینکه آیا استروژن های موجود در این غذاها می توانند گرگرفتگی و سایر علائم یائسگی را تسکین دهند هنوز اثبات نشده است ، اما بیشتر مطالعات آنها را بی اثر دانسته اند. ایزوفلاونها دارای اثرات ضعیف مانند استروژن هستند ، بنابراین اگر سرطان پستان داشته اید ، قبل از اینکه رژیم غذایی خود را با قرص های ایزوفلاون تکمیل کنید ، با پزشک خود مشورت نمایید.
تصور می شود گیاه مریم گلی حاوی ترکیباتی با اثرات استروژن مانند است و شواهد خوبی وجود دارد که می تواند به طور موثری علائم یائسگی را کنترل کند. از مصرف این گیاه و روغن های آن باید در افرادی که آلرژی دارند و در زنان باردار یا شیرده خودداری شود و در افرادی که فشار خون یا صرع دارند با دقت استفاده گردد.
- هورمون های بیوادنتیکال. این هورمون ها از منابع گیاهی سرچشمه می گیرند. اصطلاح ” bioidentical ” نشان می دهد هورمون های موجود در این محصولات از نظر شیمیایی با آنهایی که بدن شما تولید می کند یکسان هستند. با این حال ، اگرچه تعدادی هورمون بیوادنتیکال در بازار وجود دارد که توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تأیید شده اند ، اما بسیاری از داروهای ترکیبی ( که طبق تجویز پزشک در داروخانه مخلوط می شوند ) توسط FDA تایید نمی شوند ، بنابراین کیفیت و احتمال خطرات می تواند متغیر باشد. همچنین هیچ مدرک علمی وجود ندارد که هورمونهای bioidentical بهتر از هورمون درمانی سنتی در کاهش علائم یائسگی عمل کنند.
- گیاه کوهوش سیاه. کوهوش سیاه در میان بسیاری از زنان با علائم یائسگی محبوب بوده است. اما شواهد کمی وجود دارد که نشان بدهد کوهوش سیاه موثر است و البته این مکمل می تواند برای کبد مضر باشد و برای زنان با سابقه سرطان پستان ایمن نیست.
- یوگا. هیچ مدرکی برای اثبات تمرین یوگا در کاهش علائم یائسگی وجود ندارد. اما ، تمرینات تعادلی مانند یوگا یا تای چی می تواند قدرت و هماهنگی را بهبود بخشد و ممکن است به جلوگیری از زمین خوردن (که منجر به شکستگی استخوان می شود) کمک کند. قبل از شروع تمرینات تعادلی با پزشک خود مشورت کنید. شرکت در یک کلاس را در نظر داشته باشید تا یاد بگیرید چگونه حالت ها و تکنیک های تنفسی مناسب را انجام دهید.
- طب سوزنی. طب سوزنی ممکن است فایده ای موقتی در کاهش گرگرفتگی داشته باشد ، اما در تحقیقات انجام شده پیشرفت های قابل توجه و مداومی نشان نداده است. تحقیقات بیشتری لازم است.
- هیپنوتیزم. بر اساس تحقیقات مرکز ملی بهداشت مکمل و یکپارچه ، هیپنوتیزم درمانی ممکن است میزان گرگرفتگی را در برخی از زنان یائسه کاهش دهد. بر اساس این مطالعه ، هیپنوتیزم درمانی به بهبود خواب و کاهش اختلال در زندگی روزمره نیز کمک می کند.
ممکن است در مورد مکمل های غذایی دیگری مانند شبدر قرمز ، کاوا ، دونگ کوای ، DHEA ، روغن گل مغربی و یام وحشی (کرم طبیعی پروژسترون) شنیده باشید یا آنها را امتحان کرده باشید. شواهد علمی در مورد اثر بخشی اینها وجود ندارد و برخی از این محصولات ممکن است مضر باشند.
قبل از مصرف هر گونه مکمل گیاهی یا غذایی برای علائم یائسگی با پزشک خود صحبت کنید. FDA محصولات گیاهی را تایید نمی کند و برخی از آنها می توانند خطرناک باشند و یا با داروهای دیگری که مصرف می کنید تداخل داشته باشند و سلامتی شما را به خطر بیندازند.
آماده شدن برای ویزیت
اولین قرار ملاقات شما با پزشک خانواده یا یک متخصص زنان خواهد بود.
آنچه شما می توانید انجام دهید
قبل از قرار ملاقات:
- علائم خود را مرور کنید. به عنوان مثال ، لیستی از گرگرفتگی های روزانه یا هفته ای تهیه کنید و شدت آنها را یادداشت کنید.
- لیستی از داروها ، گیاهان و مکمل های ویتامینی که مصرف می کنید تهیه کنید. دوزها و تعداد دفعات مصرف آنها را یادداشت کنید.
- در صورت امکان از یکی از اعضای خانواده یا یکی از دوستان نزدیک خود بخواهید شما را همراهی کند. ممکن است در هنگام ویزیت اطلاعات زیادی به شما داده شود و به خاطر سپردن همه چیز ممکن است دشوار باشد.
- یک دفترچه یا کتابچه یادداشت با خود ببرید. از آن برای ثبت اطلاعات مهم در طول ویزیت خود استفاده کنید.
- لیستی از سوالات را تهیه کنید تا از پزشک خود بپرسید. ابتدا مهمترین سوالات خود را لیست کنید.
برخی از سوالات اصلی برای پرسیدن شامل موارد زیر است:
- در صورت لزوم چه نوع آزمایشاتی ممکن است لازم داشته باشم؟
- چه روش های درمانی برای به حداقل رساندن علائم من وجود دارد؟
- آیا کاری می توانم برای تسکین علائم خود انجام دهم؟
- برای حفظ سلامتی خود چه گام هایی را می توانم بردارم؟
- آیا روش های درمانی دیگری وجود دارد که بتوانم امتحان کنم؟
- آیا موراد چاپ شده یا بروشورهایی دارید که بتوانم با خود ببرم؟
- چه وب سایت هایی را پیشنهاد می کنید؟
علاوه بر این ، در هر زمان از جلسه ویزیت خود ، از پرسیدن سوال دریغ نکنید.
چه انتظاری از پزشک خود دارید
برخی از سوالاتی که پزشک ممکن است بپرسد عبارتند از:
- هنوز پریود می شوید؟
- آخرین قاعدگی چه زمانی بوده است؟
- چند بار علائم آزار دهنده ای را تجربه می کنید؟
- علائم شما چقدر ناراحت کننده است؟
- آیا به نظرتان می رسد که چیزی علائم شما را بهبود می بخشد؟
- آیا موردی هست که علائم شما را بدتر کند؟